2/3/10
Οἱ γάμοι τῆς Τήλου, τὸ 2010
[ἐπικαιροποίησι τοῦ ἄρθρου «Πᾶμε γιὰ νυφικὸ αὔριο;» (Ϙαλιαρντὸ #1) καὶ «Καὶ οὓς ὁ δήμαρχος Τήλου συνέζευξε...» (Screw #1)]
Δύο χρόνια πρίν, ἕνα θέμα ποὺ οἱ lgbt ὀργανώσεις συζητοῦσαν ἐντονότατα, ἀλλὰ ἡ πολιτικὴ ἀγνοοῦσε σιωπηρά, ἦρθε στὴν ἐπιφάνεια! Ἕνα ζευγάρι λεσβιῶν ἀνακοίνωσε ὅτι σκοπεύει νὰ παντρευτῇ. Ἔκτοτε ἔγιναν πολλά, καὶ τώρα ἴσως τὸ θέμα λυθῇ ἀπὸ τὸ ΕΔΔΑ, πρὶν κὰν οἱ γάμοι τῆς Τήλου πᾶνε στὸ Ἐφετεῖο.
Πῶς ὅμως φτάσαμε ὣς ἐδῶ; Καὶ γιατί σὲ μιὰ σύγχρονη εὐρωπαϊκὴ χώρα πρέπει νὰ συζητᾶμε ἀκόμη γιὰ τὸ προφανές;
Οἱ νόμοι
Μέχρι τὸ 1982 δὲν ὑπῆρχε ἄλλο εἶδος γάμου πλὴν τοῦ θρησκευτικοῦ. Ἕνα ἄθεο ἄτομο ἦταν ἀναγκασμένο νὰ εὐτελίσῃ τὶς ἀρχές του, πηγαίνοντας σὲ κάποιο θρησκευτικὸ σωματεῖο καὶ παντρευόμενο θρησκευτικῶς.
Στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ '80, ἡ κοινοβουλευτικὴ πλειοψηφία τοῦ ΠΑ.ΣΟ.Κ. ψηφίζει μιὰ σειρὰ νόμων ποὺ ἐπιφέρουν πρωτόγνωρες ἀλλαγὲς στὸ Ἀστικὸ Δίκαιο. Καταργεῖται ἡ μοιχεία ἀπὸ αἰτία διαζυγίου, ἐξομοιώνονται τὰ ἐκτὸς γάμου τέκνα μὲ τὰ ἐντὸς γάμου καὶ εἰσάγεται ὁ πολιτικὸς γάμος.
Ὁ πολιτικὸς γάμος, τώρα, δὲν ὁρίζεται ὡς διαδικασία μεταξὺ ἄνδρα καὶ γυναίκας. Πουθενὰ στὸν Ἀστικὸ Κώδικαi δὲν φαίνεται κάτι τέτοιο. Ὑπάρχουν διάφοροι περιορισμοὶ (τὰ μελλόνυμφα ἄτομα δὲν μποροῦν νὰ εἶναι συγγενεῖς, παντρεμένα μεταξύ τους ἢ μὲ ἄλλα ἄτομα κλπ), ἀλλὰ πουθενὰ δὲν ὁρίζεται ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ ἀνήκουν σὲ διαφορετικὸ φύλο. Ὁ νόμος, δέ, μὲ τὴν ἑτεροσεξιστική γραφὴ ποὺ τὸν διακρίνει διαχρονικά, μιλᾷ παντοῦ γιὰ «μελλόνυμφους», «συζύγους», «νεόνυμφους» κλπ, ἀλλὰ δὲν μιλᾷ ποτὲ γιὰ «νύφη καὶ γαμπρό», «ἄνδρα καὶ γυναῖκα».
Αὐτό, τώρα, ἑρμηνεύεται μὲ δύο τρόπους. Ὑπάρχει ἡ συντηρητικὴ ἑρμηνεία ποὺ θέλει τὸ γάμο προφανῶς νὰ ἰσχύῃ μόνο γιὰ ἑτερόφυλα ζευγάρια, ἐπικαλούμενη τὴ δημόσια τάξι (οὔγκ;) καὶ/ἢ τὰ χρηστὰ ἤθη. Καὶ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία ἦταν ὄντως μονόδρομος μέχρι λίγα χρόνια πρίν, μὲ τὴν ἔννοια ὅτι δὲν ἀκούγονταν διαφορετικὲς φωνές.
Ὑπάρχει ὅμως κι ἡ ἄλλη ἑρμηνεία, ποὺ ἔχει ἀκουστῇ ἀπὸ πολλοὺς/-ὲς νομικούςii: Ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν ἀναφέρει πουθενὰ στὶς προϋποθέσεις τὴν ἑτερότητα τῶν φύλων, κι ἀφοῦ δὲν τὴν ὺπονοεῖ κὰν γραμματικά, τότε ἡ ἑτερότητα τῶν φύλων δὲν εἶναι ὑποχρεωτική. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ παροῦσα νομοθεσία ἰσχύει τόσο γιὰ ἑτερόφυλα ζευγάρια (ἄντρας-γυναῖκα) ὅσο καὶ γιὰ ὁμόφυλα (ἄντρας-ἄντρας, γυναῖκα-γυναῖκα). Ἁπλῶς, μέχρι σήμερα δὲν ἐφαρμόστηκε.
Τὰ ζευγάρια καὶ οἱ ὀργανώσεις
Γιατί ὅμως δὲν ἐφαρμόστηκε; Ἐντάξει, ἡ κοινωνία μας εἶναι ἑτεροσεξιστική, εἶναι ρατσιστική, εἶναι θρησκόληπτη, εἶναι χίλια δύο ποὺ τὰ ἔχουμε καταγγείλει ἄπειρες φορὲς καὶ θὰ τὸ κάνουμε καὶ στὸ μέλλον. Μὲ τὶς καταγγελίες (μόνο) ὅμως, δὲν γίνεται δουλειά. Χρειάζεται καὶ δρᾶσι. Καὶ ἡ δρᾶσι ἀνήκει στὴν κοινωνία τῶν πολιτῶν/-ιδῶν, σ' ἐμᾶς τοὺς ἴδιους καὶ τὶς ἴδιες.
Οἱ ὀργανώσεις, ἀντίθετα μὲ ὅ,τι (θέλουν νὰ) νομίζουν πολλοί/-ές, δὲν κάθονται μὲ σταυρωμένα τὰ χέρια. Ἡ Σύμπραξι Κατὰ τῆς Ὁμοφυλοφοβίαςiii ἔχει πραγματοποιήσει δύο ἐπιστημονικὰ συνέδρια στὴ Θεσσαλονίκη, μὲ τὴ συμμετοχὴ νομικῶν, ψυχολόγων καὶ ἄλλων ἐπιστημόνων, τὰ πρακτικὰ τῶν ὁποίων ἔχουν δημοσιευθῆ σὲ δύο τόμους καὶ κυκλοφοροῦν στὸ εμπόριοiv, προσπαθώντας νὰ ἐνημερώσῃ τὸν κόσμο. Περὶ τὰ πεντακόσια χιλιόμετρα νοτιότερα, στὴν Ἀθήνα, ἡ Ὁμοφυλοφιλικὴ καὶ Λεσβιακὴ Κοινότητα Ἑλλάδας (Ο.Λ.Κ.Ε.)v ἔχει ξεκινήσει πρόγραμμα ἐνημέρωσης καὶ δράσεως, μέσῳ τῆς συλλογῆς ὑπογραφῶνvi. Ἀπώτερος στόχος καὶ τῶν δύο, ἦταν ἡ εὕρεσι ἔστω καὶ ἑνὸς ζευγαριοῦ ἀτόμων τοῦ ἴδιου φύλου, πρόθυμου, μὲ τὴ συνεργασία καὶ τὴ διαρκῆ στήριξί τους φυσικά, νὰ ὑποβάλῃ αἴτησι γάμου σὲ κάποιο δημαρχεῖο τῆς χώρας, ἡ ὁποία εἴτε θὰ γίνῃ δεκτὴ καὶ θὰ γίνῃ ὁ γάμος (δημιουργώντας προηγούμενο) ἢ θὰ ἀπορριφθῇ, ὁπότε θὰ γίνῃ προσφυγὴ (κατὰ σειρὰ δικαιοδοσίας) στὰ ἑλληνικὰ διοικητικὰ δικαστήρια, στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας (Σ.τ.Ε.) καὶ στὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Δικαιωμάτων τοῦ Ανθρώπου (Ε.Δ.Δ.Α.). Ἄλλωστε, τὸ τελευταῖο διάστημα, τόσο τὸ Σ.τ.Ε.vii ὅσο καὶ τὸ Ε.Δ.Δ.Α.viii ἔχουν λάβει θετικὲς ἀποφάσεις σὲ σχέσι μὲ τὴν ὁμοφυλοφιλία.
Ἡ ἀναζήτησι αὐτὴ ἦταν πάρα πολὺ δύσκολη. Δυστυχῶς, ἐκτὸς ἀπὸ «τὶς λίγες τρελὲς» ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὶς ὀργανώσεις, ἡ πλειοψηφία τῶν lgbt ἀνθρώπων ἀρνεῖται νὰ ἐκτεθῇ, ἀρνεῖται νὰ προσπαθήσῃ καὶ προτιμᾷ νὰ ζῇ κρυμμένη στὰ ἔργα τοῦ μετρό.
Τελικὰ ὅμως, τὰ ζευγάρια βρέθηκαν! Οἱ γάμοι τοῦ πρώτου πούστικου καὶ τοῦ πρώτου λεσβιακοῦ ζευγαριοῦ στὴν Ἑλλάδα ἔγιναν στὶς 3 Ἰουνίου, στὸ δημαρχεῖο τῆς Τήλου, ἑνὸς νησιοῦ ποὺ ἐλάχιστοι/-ες εἴχαμε ἀκουστὰ πρίν, χάριν στὴν πολιτικὴ γενναιότητα τοῦ δημάρχου (ποὺ κέρδισε βραβεῖο ἀκτιβισμοῦix γι’ αὐτό), κ. Ἀναστάσιου Ἀλιφέρη.
Οἱ ἀντιδράσεις
Ὁ ἴδιος ὁ δήμαρχος δήλωσε πὼς οὔτε μπορεῖ καὶ οὔτε θέλει νὰ στερήσῃ τὰ νόμιμα ἀστικὰ δικαιώματα τῶν ἀνθρώπων. Στὸν ἀντίποδα αὐτοῦ, ὁ ὑπουργὸς Δικαιοσύνης δήλωσε πὼς γάμος ἀτόμων τοῦ ἴδιου φύλου δὲν ὑφίσταται στὴν Ἑλλάδα, ἐνῷ ὁ εἰσαγγελέας τοῦ Ἀρείου Πάγου ζήτησε τὴν ἄσκησι πειθαρχικῆς δίωξης ἐναντίον τοῦ Τάσου Ἀλιφέρη, ἐπειδὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου εἶναι... παράνομη!
Τὰ κόμματα ἔκαναν πὼς δὲν ἄκουσαν. Τὸ ΠΑ.ΣΟ.Κ. ἔκανε μιὰ ἀμφιλεγόμενη δήλωσι ὑπὲρ τοῦ δημάρχου ἀλλὰ οὐδέτερη ὡς πρὸς τοὺς γάμους. Ὁ ΣΥ.ΡΙΖ.Α., παρ' ὅτι βοήθησε μέσῳ τῆς ἐφημερίδας «Ἐποχὴ» ποὺ πρόσκειται σ' αὐτόν, δὲν ἤξερε πῶς νὰ μπαλώσῃ τὸ γεγονὸς ὅτι ὅταν ἐπρόκειτο νὰ τελεσθοῦν οἱ γάμοι στὸ δημαρχεῖο Καισαριανῆς δήλωσε πὼς δὲν μπορεῖ νὰ ὑποχρεώσῃ τοὺς δημάρχους του νὰ κάνουν κάτι ποὺ δὲν θέλουν. Ἡ Ν.Δ. ἄφησε νὰ αἰωρῆται μιὰ πιθανότητα γιὰ ἔνταξι καὶ τῶν ὁμόφυλων ζευγαριῶν στὸ σύμφωνο συμβίωσης, ἀλλὰ γιὰ γάμο οὔτε λόγος.
Ἡ πρώτη δίκη
Τὸ θέμα πάντως θὰ κριθῇ δικαστικῶς. Λίγες μέρες μετὰ τὴν τέλεσι τῶν γάμων, ὁ εἰσαγγελέας Ρόδου ζήτησε νὰ χαρακτηριστοῦν οἱ δύο γάμοι ὡς ανυπόστατοι, παρ' ὅτι αὐτὸ δὲν ὑποστηρίζεται νομικά, ἐπικαλούμενος τὴν ἱστορικὴ ἑρμηνεία καὶ τοὺς ἀναπαραγωγικοὺς σκοποὺς τῆς οἰκογένειας, μὲ μιὰ ἐπιχειρηματολογία καὶ χρῆσι τῆς ἑλληνικῆς ποὺ προκάλεσε μειδιάματα. Ζήτησε ἐπίσης νὰ τιμωρηθῇ ὁ δήμαρχος Τήλου γιὰ παράβασι καθήκοντος.
Ἡ δίκη πραγματοποιήθηκε στὶς 4 Δεκεμβρίου 2008. Ἡ ἀπόφασι ἀναμενόμενη· οἱ γάμοι ἀκυρώθηκαν.
Ὡστόσο, ἡ ἄριστη ὑπεράσπισι τῶν ἐπιχειρημάτων ὁλόκληρης τῆς ἑλληνικῆς lgbt κοινότητας δὲν πηγαίνει χαμένη. Ἡ ἀπόφασι θὰ ξανασυζητηθῇ σὲ δεύτερο βαθμὸ καὶ μπορεῖ νὰ φτάσῃ ὣς τὸ Εὐρωπαϊκὸ Δικαστήριο Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου, ὅπου θὰ δικαστῇ σύμφωνα μὲ τὴν εὐρωπαϊκὴ καὶ διεθνῆ νομοθεσία γιὰ τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα καὶ τὸ εὐρωπαϊκὸ κεκτημένο.
Μᾶς πρόλαβαν;
Γιὰ τὴν ὥρα, τὸ Ε.Δ.Δ.Α. συζήτησε μιὰ ἄλλη ὑπόθεσιx. Στὶς 25 Φεβρουαρίου 2010, τὸ Ε.Δ.Δ.Α. εἶχε τὴν πρώτη του συνεδρίασι σχετικὰ μὲ μιὰ ὑπόθεσι γιὰ τὸν lgbt γάμο. Ἄκουσε καὶ συζήτησε τὸ παραδεκτὸ καὶ τὸ βάσιμο στὴν ὑπόθεσι τῶν Schalk καὶ Kopf ἐναντίον τῆς Αὐστρίας (ἀρ. Αἰτήσεως 30141/04).
Οἱ προσφεύγοντες, Horst Michael Schalk καὶ Johann Franz Kopf, ἔχουν αὐστριακὴ ὑπηκοότητα, γεννήθηκαν τὸ 1962 καὶ 1960 ἀντίστοιχα καὶ ζοῦν στὴ Βιέννη. Εἶναι ζευγάρι τοῦ ἴδιου φύλου καὶ ζοῦν μαζί. Τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 2002, οἱ προσφεύγοντες ζήτησαν ἀπὸ τὶς ἁρμόδιες ἀρχὲς νὰ τοὺς ἐπιτρέψουν νὰ τελέσουν γάμο. Τὸ αἴτημά τους ἀπορρίφθηκε ἀπὸ τὸ Δημοτικὸ Γραφεῖο Βιέννης μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ὁ γάμος μπορεῖ νὰ συναφθῇ μεταξὺ δύο προσώπων διαφορετικοῦ φύλου. Οἱ προσφεύγοντες ἄσκησαν ἔφεσι ἐνώπιον τῆς περιφερειακής Διοίκησης τῆς Βιέννης καὶ τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαστηρίου, ὑποστηρίζοντας ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ γάμου ἔχει ἐξελιχθῆ μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, ἔτσι σήμερα γίνεται ἀντιληπτὴ ὡς μόνιμη ἕνωσι ποὺ περιλαμβάνει ὅλες τὶς πτυχὲς τῆς ζωῆς καὶ ὅτι ἡ ἀναπαραγωγὴ καὶ ἡ ἐκπαίδευσι τῶν παιδιῶν δὲν εἶναι πλέον καθοριστικὸς παράγοντας σὲ αὐτόν. Οἱ ἐκκλήσεις τους δὲν ἦταν ἐπιτυχεῖς.
Ἡ αἴτηση ὑποβλήθηκε στὸ Ε.Δ.Δ.Α. στὶς 5 Αὐγούστου 2004. Ἡ ἀπόφασι ἀναμένεται.
ihttp://gort.gr/oikog.htm
iiἘνδεικτικά, βλέπε:
- Λ. Παπαδοπούλου, «Γάμος ομοφύλων... αλά ελληνικά;», http://anatheorisi.org/?p=63
- Θ. Παπαζήση, «Η οικογένεια των προσώπων του αυτού φύλου: εκφυλισμός ή ίση μεταχείριση;» στο Ν. Χατζητρύφων, Θ. Παπαζήση (επιμ.), Το φύλο και η συμπεριφορά του. Οικογένειες από ομόφυλα ζευγάρια, εκδ. Ἐπίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2007.
- Βασίλης Σωτηρόπουλος, «O γάμος ανάμεσα σε άτομα του ίδιου φύλου δεν απαγορεύεται, κύριε Δήμαρχε!», http://elawyer.blogspot.com/2007/06/o_08.html/
ivΤὸ πρῶτο συνέδριο, μὲ τίτλο «Ομοφυλοφιλία-Ομοφυλοφοβία. Η κατάσταση στην Ελλάδα και οι προοπτικές βελτίωσής της» διενεργήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη στὶς 9 καὶ 10 Ὀκτωβρίου 2000. Τὰ πρακτικά του δημοσιεύθηκαν στὸν τόμο Θ. Παπαζήση, Ν. Χατζητρύφων, Θ. Κτενίδης (επιμ.), Το φύλο και η συμπεριφορά του. Ομοφυλοφιλία-ομοφυλοφοβία, εκδ. Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 2004.
Τὸ δεύτερο συνέδριο, μὲ τίτλο «Οικογένειες από ομόφυλα ζευγάρια» διενεργήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη στὶς 12-14 Μαΐου 2005. Τὰ πρακτικά του δημοσιεύθηκαν στὸν τόμο Ν. Χατζητρύφων, Θ. Παπαζήση (επιμ.), Το φύλο και η συμπεριφορά του. Οικογένειες από ομόφυλα ζευγάρια, εκδ. Ἐπίκεντρο, Θεσσαλονίκη 2007.
vhttp://www.olke.org
vihttp://politikosgamos.blogspot.com
viiΤὸ ΣτΕ ἀκύρωσε πρόστιμο ποὺ εἶχε ἐπιβάλει τὸ Ἐθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.) σὲ τηλεοπτικὸ σταθμὸ γιὰ τὴ μετάδοσι φιλιοῦ μεταξύ ἀνδρῶν:
http://www.gayworld.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=45&Itemid=40
viiiΣὲ δύο ἀποφάσεις, τὸ ΕΔΔΑ δικαίωσε ὁμοφυλόφιλη γυναῖκα, τῆς ὁποίας ἀπορρίφθηκε ἡ αἴτησι τεκνοθεσίας ἀπὸ τὶς γαλλικὲς ἀρχές, καὶ ὁμοφυλόφιλο ἄντρα, τοῦ ὁποίου ἀπορρίφθηκε ἡ αἴτηση νὰ λάβῃ σύνταξι χηρείας τοῦ συντρόφου του.
ixhttp://www.gayworld.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=2126&Itemid=40
xhttp://lesbianbimafia.blogspot.com/2010/02/q_26.html
0 Comments:
Post a Comment